سالمونلا یک جنس از باکتری‌های گرم‌منفی است که عامل اصلی بیماری‌های دستگاه گوارش در انسان محسوب می‌شود. آلودگی مواد غذایی به این باکتری می‌تواند از مراحل تولید تا مصرف رخ دهد. گوشت، مرغ، تخم‌مرغ و سبزیجات از مهم‌ترین منابع انتقال این باکتری هستند. روش‌های سنتی مانند شست‌وشو یا حرارت‌دهی قادر به حذف کامل سالمونلا نیستند. در این میان، فناوری هسته‌ای با بهره‌گیری از پرتودهی توانسته است به یک ابزار کارآمد برای کنترل این آلودگی‌ها تبدیل شود.
به گزارش تسنیم، طبق آمار سازمان جهانی بهداشت، سالانه ده‌ها میلیون مورد ابتلا به سالمونلوزیس در جهان گزارش می‌شود. این بیماری علاوه بر بار بهداشتی، زیان‌های اقتصادی فراوانی به زنجیره غذایی وارد می‌کند. در بسیاری از کشورها، صادرات مواد غذایی به دلیل آلودگی به سالمونلا با محدودیت روبه‌رو می‌شود. بنابراین، یافتن راهکارهای ایمن و علمی برای نابودی این باکتری اهمیت زیادی در امنیت غذایی و تجارت جهانی دارد.
درهمین حال ، پرتودهی یکی از کاربردهای شناخته‌شده فناوری هسته‌ای در صنایع غذایی است. در این روش، مواد غذایی در معرض پرتوهای یونیزان (گاما، ایکس یا الکترونی) قرار می‌گیرند. این پرتوها موجب تخریب DNAسالمونلا شده و از تکثیر آن جلوگیری می‌کنند. ویژگی مهم این فناوری آن است که هیچ رادیواکتیویته‌ای در مواد غذایی باقی نمی‌ماند و کیفیت تغذیه‌ای محصول تغییر نمی‌کند. این ویژگی موجب شده پرتودهی به‌عنوان یک روش ایمن و کارآمد در سطح جهان شناخته شود.
سازمان‌های بین‌المللی مانند FAO(سازمان خواروبار  ملل متحد)، WHO(سازمان بهداشت جهانی)و IAEA(سازمان بین المللی انرژی هسته ای) استانداردهایی برای استفاده ایمن از پرتودهی تدوین کرده‌اند. این دستورالعمل‌ها شامل محدوده دوز مجاز، الزامات ایمنی کارکنان و شرایط کیفیت محصول هستند. کشورها برای پذیرش جهانی محصولات پرتودهی‌شده، موظف‌اند این دستورالعمل‌ها را رعایت کنند. رعایت استانداردها تضمین می‌کند که محصولات غذایی سالم، ایمن و قابل صادرات باشند.
به گفته این سازمان ها، آلودگی مواد غذایی به سالمونلا موجب خسارت‌های مالی سنگین ناشی از مرجوع‌شدن محموله‌ها، کاهش صادرات و درمان بیماران می‌شود. با استفاده از پرتودهی می‌توان این خسارت‌ها را به‌طور چشمگیری کاهش داد. از سوی دیگر، مواد غذایی ضدعفونی‌شده با فناوری هسته‌ای به دلیل ایمنی بیشتر، ارزش تجاری بالاتری دارند و می‌توانند جایگاه کشورها را در بازارهای جهانی تقویت کنند.
روش پرتودهی نسبت به روش‌های سنتی ضدعفونی برتری‌های زیادی دارد که نابودی مؤثر سالمونلا بدون استفاده از مواد شیمیایی،حفظ ارزش تغذیه‌ای و کیفیت محصول،افزایش ماندگاری در زنجیره تأمین وکاهش ضایعات غذایی، بخشی از آن است.
بااین وجود، اجرای فناوری پرتودهی با چالش‌هایی همراه است. هزینه بالای احداث مراکز پرتودهی، نیاز به تجهیزات پیشرفته و آموزش نیروی متخصص از جمله محدودیت‌های اصلی هستند. همچنین، نگرانی عمومی نسبت به واژه «هسته‌ای» ممکن است موجب مقاومت مصرف‌کنندگان شود.اما اطلاع‌رسانی شفاف و نتایج موفق جهانی می‌تواند این نگرانی‌ها را کاهش دهد.
در کنار این، تحقیقات نشان داده‌اند که حتی در محصولات حساس مانند گوشت تازه یا سبزیجات خام، پرتودهی با دوز مناسب می‌تواند سالمونلا را به‌طور مؤثر غیرفعال کند، بدون اینکه طعم یا ارزش غذایی تغییر چشمگیری داشته باشد.
همچنین در سال‌های اخیر، توسعه شتاب‌دهنده‌های الکترونی و دستگاه‌های پرتودهی با کنترل دقیق دوز، امکان استفاده گسترده‌تر و ایمن‌تر از این فناوری را فراهم کرده است. همچنین، پژوهش‌ها نشان داده‌اند که ترکیب پرتودهی با سایر فناوری‌ها مانند بسته‌بندی در اتمسفر اصلاح‌شده (MAP) و استفاده از نانومواد می‌تواند کارایی ضدعفونی را افزایش دهد و ماندگاری محصولات را طولانی‌تر سازد.
بدین ترتیب ،اجرای فناوری پرتودهی در صنایع غذایی می‌تواند فرصت‌های اقتصادی فراوانی ایجاد کند. توسعه مراکز پرتودهی، نه‌تنها باعث افزایش کیفیت مواد غذایی داخلی می‌شود بلکه راه صادرات به بازارهای جهانی را هموار می‌کند.
علاوه بر این، سرمایه‌گذاری در این فناوری می‌تواند موجب اشتغال‌زایی و ارتقای جایگاه کشور در فناوری‌های نوین کشاورزی و صنایع غذایی گردد.